Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi

Blog Article

Basın kartı başvurusu için aranan şartları, 5 kart türünü, kurum kontenjanlarını ve iptal hâllerini güncel yönetmeliğe göre adım adım öğrenin.

Basın kartı almak isteyen bir editör için ilk akla gelen başlık genellikle şudur: Hangi şartlar aranıyor ve başvuru nasıl yapılıyor? Bunun cevabı, 2023 yılında yürürlüğe giren ve 2024'te revize edilen Basın Kartı Yönetmeliği'nde madde madde yer alıyor.

Elinizdeki bu rehberde; kart türlerini, aranan nitelikleri , kurumlara uygulanan kontenjanları , başvuru aşamalarını, başvuruları karara bağlayan Komisyonun değerlendirme yöntemini ve kartın geri alındığı durumları yönetmelik maddelerine dayanarak ele alıyoruz . Hedefimiz , rehberin sonunda başvurunuzu hatasız olarak planlayabilmeniz.

Basın Kartı Nedir?

En kısa tanımıyla basın kartı, İletişim Başkanlığının yönetmelikteki nitelikleri karşılayan gazetecilere ve medya çalışanlarına verdiği, kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen resmî kimlik belgesidir. Kartın amacı , sahibinin medya mensubu olduğunu resmî olarak ortaya koymaktır.

Kart, başvuranın yalnızca kendi beyanıyla edinebileceği bir belge değildir. Çoğu başvuruda kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışması, bağlı olduğu yayının da yönetmelikteki nitelikleri taşıması gerekir. Diğer bir deyişle başvuru iki ayaklı bir değerlendirmedir: hem gazeteci hem yayın organı mercek altına alınır .

Sarı Basın Kartı ile Basın Kartı Aynı Şey mi?

Gündelik dilde kullanılan "sarı kart" tabiri, resmî bir kart türünün adı değildir ; kartın geleneksel rengine gönderme yaparak ortaya çıkmış yerleşik bir ifadedir. Mevzuatta toplam beş tür sayılır ve uygulamada "sarı kart" ifadesi geçtiğinde çoğunlukla göreve bağlı basın kartı düşünülür.

Basın Kartını Düzenleyen Mevzuat

Kartla ilgili düzenlemelerin kaynağı, 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek here 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu kanuni dayanakla hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konmuş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır . Bu düzenleme , 2018 tarihli eski yönetmeliği tamamen ortadan kaldırmıştır.

Yönetmelikte 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile önemli güncellemelere gidilmiştir . Bu değişikliklerle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının dikkate alınacağı hükme bağlanmış , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar yeniden tanımlanmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı eklenmiştir .

Temel kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu (ek maddeler)
Yönetmelik: 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik
Son değişiklik: 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 6/6/2024)
Çalışma ilişkisi: 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlar Kanunu
Davranış kuralları: 195 sayılı Kanun kapsamındaki basın ahlak esasları

Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden en güncel duyuruları incelemeniz yerinde olur .

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Mevzuat uyarınca beş farklı kart türü bulunur . Türlerin her birinin kapsadığı kişiler ve istenen nitelikler ayrı ayrı belirlenmiştir. Hangi türe başvuracağınızı bilmek, reddedilme riskini azaltır .

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. En çok başvurulan kart türü budur; başvuranın genel şartların eksiksiz tamamını sağlaması gerekir. TRT kanalıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı istenmez .

2. Süreli Basın Kartı

Türkiye'de yerleşik olarak görev yapan, yani görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı gazetecilere yöneliktir. Başvuranın ; kuruluşu tarafından görevlendirildiğini belgelemesi , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin alınmış olması ve bağlı olduğu kurumun merkez ülkesinin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu ibraz etmesi gerekir. Kart, görev süresiyle sınırlı olarak verildiği yılın sonuna kadar kullanılabilir.

3. Geçici Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsamayan ancak haber amacıyla kısa süreliğine Türkiye'ye gelen yabancı medya mensuplarına verilir. Geçici kart, görev süresi dikkate alınarak en fazla üç ay için verilir ve talep hâlinde tek seferlik olarak süresi uzatılabilir .

4. Serbest Basın Kartı

İşinden ayrılmış ve geçici olarak çalışmayan veya yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı gazetecilere yönelik karttır. Başvurunun , en az bir yıl çalışılan kuruluştan işten çıkıştan sonra bir ay içinde yapılması zorunludur . Verilecek kartın süresi , daha önce kart taşınan yıla göre farklılaşır:

Kart kıdemi 5 yıla kadar olanlara 12 ay süreli kart
5-10 yıl kart sahipliği olanlara 18 aylık kart
10 yılı aşkın kart sahipliği olanlara 24 aylık kart

Herhangi bir kuruluşa bağlı olmadan yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda da gazetecilik faaliyetinin ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından onaylanması gerekir .

5. Sürekli Basın Kartı

Gazetecilikte 18 yıllık kıdemi bulunan medya mensuplarına ve en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine verilen, ömür boyu geçerli karttır. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin azami 24 aylık bölümü sayılır . Sürekli kart başvurularında bir kuruluşta çalışıyor olma şartı bulunmaz; ancak yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilemez.

Basın Kartı Şartları Nelerdir?

Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki ortak nitelikler esas alınır . Listedeki maddelerden tek biri dahi sağlanmazsa başvuru kabul görmez :

En az 18 yaşında olmak.
Asgari lise ya da dengi eğitim kurumu mezunu olmak.
Kısıtlılık veya kamu hizmetinden yasaklılık hâli bulunmamak.
Kasıtlı bir suçtan beş yıl ya da daha uzun hapis cezasıyla hüküm giymemiş olmak.
Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, rüşvet, kaçakçılık gibi yönetmelikte listelenen suçlardan hüküm giymemiş olmak.
3713 ve 6415 sayılı kanunlarda düzenlenen terör ve terör finansmanı suçlarından hüküm giymemiş olmak.
5187 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme yapmış olmak ve mücbir sebepler dışında bir aydan fazla ara vermeden çalışmak.
Gazetecilik dışında bir ticari faaliyet yürütmemek.

Listedeki son iki madde; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi sıfatıyla başvuranlardan ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı aranır.

Sahada en çok görülen hata, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Süreç başlamadan önce hizmet akdinizi bir kez daha gözden geçirin .

Kart Alamayacak Olanlar Kimlerdir?

Medya alanında hizmet vermeyen özel sektör şirketlerinin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele bu kapsamda kart verilemez. Örneğin bir şirketin kurumsal iletişim biriminde çalışan editör, yaptığı iş gazetecilik benzeri olsa da bu kapsamda başvuru yapamaz .

Medya Kuruluşlarında Aranan Şartlar ve Kontenjanlar

Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın çalıştığı kuruluşun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki şartları sağlaması gerekir. Buna ek olarak her kuruluş türü için kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar ayrı ayrı belirlenmiştir .

Basılı Gazete ve Dergiler

Gazete ve dergi gibi süreli yayınların; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa iletmesi, beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini aşmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının diğer yayınlardan birebir aktarılmamış olması gerekir . Kontenjan , yayının fiziki büyüklüğüne ve yayın aralığına göre belirlenir ; mesela yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru kabul edilmez .

Haber Ajansları

Ajansların ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci istihdam etmesi ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması şarttır. En az on günlük siyasi yaygın veya bölgesel gazeteyle ya da beş yaygın radyo-televizyonla sözleşmesi olan ve en az on gazeteci çalıştıran ajanslarda kontenjan sınırı uygulanmaz .

Radyo ve Televizyon Kuruluşları

Radyo ve televizyonların 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması aranır. Ulusal kanallarda kontenjan sınırı yoktur ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haber birimi dışında görev yapanlara, sayılan unvanları taşısalar bile kart verilmez .

İnternet Haber Siteleri

İnternet haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa vermesi , haber paylaşımı amacına yönelik kurulmuş olması, yayının kesintisiz erişime açık olması , özgün ve güncel günlük haber ya da yorum sunması ve yazı ve görsellerin başka yayından aynen alıntı olmaması zorunludur . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre belirlenir :

4 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 4 çalışan
5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
On ve daha fazla sigortalı çalışanı olan sitelerde sınırlama uygulanmaz

İnternet haber sitelerinde kart alabilecek unvanlar arasında klasik yazı işleri kadrosunun yanı sıra video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi dijital çağa özgü görevler de bulunur .

Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç

Başvuru tamamen elektronik ortamda başlar , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince takip edilir ve özetle şu adımlardan oluşur :

İlk iş türü seçin: Çalışma durumunuza göre göreve bağlı, serbest veya sürekli kartın hangisine başvuracağınıza karar verin.
Belgelerinizi hazırlayın: Vesikalık fotoğraf, en az altı aylık mesleki çalışmaya dair belge ve 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme bilgilerinizi bir araya getirin.
Elektronik beyanname: Başkanlığın sitesindeki başvuru sistemine girerek beyannameyi doldurun, fotoğrafı ve çalışma belgesini yükleyin.
İşveren onayı: Çalıştığınız kuruluşun sahibi ya da sicilde kayıtlı yetkilisi beyannamenizi onaylamalıdır; şifreli sistemi kullanan kurumlarda bu adım elektronik ilerler.
Dosya kontrolü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüğü başvuruyu inceler, ilgili kamu kurumlarından bilgi ve belge talep edebilir.
Komisyon kararı: Engel bulunmayan dosyalar Basın Kartı Komisyonuna gönderilir ve başvurunun kabulüne ya da reddine burada karar verilir.
Teslim: Kabul edilen başvurularda kart basılarak Başkanlığın duyurduğu usulle sahibine ulaştırılır.

Şartları karşılamadığı tespit edilen talepler Komisyona gitmeden reddedilir ve ret kararı beyannamede verilen iletişim bilgileri üzerinden başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru yapılabilir .

Yurt dışında yaşayan Türk basın mensupları , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa ileterek başvurur . Yabancı uyruklu medya çalışanları da Başkanlığın sitesindeki kendilerine özel elektronik formu kullanır ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf istenir .

Başvurunuzu Kim Değerlendirir? Basın Kartı Komisyonu

Başvuruları karara bağlayan kurul, kamu, meslek kuruluşları, sendikalar ve akademi temsilcilerinin bir araya geldiği bir yapıyla toplam 19 üyeden oluşur . Görev süresi iki yıldır.

Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
Toplantı yeter sayısı 13 üyedir ve görüntülü uzaktan katılım fiziki katılımla aynı sonucu doğurur.
Karar için katılanların salt çoğunluğu yeterlidir; çekimser kalmak mümkün değildir.
Başvurular, toplantı tarihinden en geç beş gün önce kesinleştirilip üyelerle paylaşılır.
Ret hâlinde gerekçe yazılı olarak tutanağa işlenir.

Karar verilirken başvuru sahibinin nitelik, eser ve ödüllerine ek olarak işvereni olan yayın organının durumunu da inceler. Dijital yayıncı çalışanlarının başvurularında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da dikkate alınır. Bu nedenle trafiği düşük bir sitede çalışmak, kurumsal kriterler tamam olsa bile sonucu olumsuz etkileyebilir .

Basın Kartı Ne İşe Yarar?

Kartın ilk ve en önemli işlevi, mesleki kimliğin tüm kurumlar nezdinde resmî olarak tanınmasıdır . Bunun dışında mevzuatta açıkça tanımlanmış bazı ek imkânlar vardır :

Basın trafik kartı: Kart sahiplerine talep etmeleri hâlinde basın trafik kartı verilebilir; usul ve esaslar İletişim Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığınca birlikte belirlenir.
Hizmet damgalı pasaport: Yurt dışına görevle giden kart sahibi gazeteciler ve Türkiye'de yaşayan sürekli kart sahipleri belirli usullerle hizmet damgalı pasaport talep edebilir.
Resmî tanınırlık: Kart, resmî ve özel kurumların kabul etmek zorunda olduğu bir kimliktir.
Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.

Bir yanlış anlamayı düzeltmekte fayda var: Kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ihbar süresi gibi gazeteci hakları kart sahipliğinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma ilişkisinden kaynaklanır . Henüz kart almamış bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Yerel yönetimlerin ya da özel kuruluşların kart sahiplerine uyguladığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise kendi kararlarına bağlıdır ; güncel durumu ilgili kurumdan öğrenmeniz gerekir .

Geçerlilik, Yenileme ve Kayıp Kartlar

Yönetmeliğin 47. maddesine göre düzenlenen kartın geçerlilik süresi on yıl olarak belirlenmiştir. Geçerliliği sona eren kartlar, gerekli nitelikler sürdüğü sürece Komisyona gitmeden Başkanlıkça yeniden düzenlenir. Sürekli kart ise ömür boyu verilir ; kartın fiziksel olarak değiştirilmesi gerekebilir.

Kart kaybolursa ya da yıpranırsa Başkanlığa başvurarak yeni kart alabilirsiniz. Kartın kaybolması hâlinde başvuruya kaybı gösteren tutanak veya kayıp ilanı ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenir . Dikkat edilmesi gereken sınır şudur: kayıp veya yıpranma nedeniyle yenileme başvurusu yılda en fazla iki defa kabul edilir.

Ücret konusunda yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini düzenler. Güncel tutar Başkanlıkça belirlendiği için , resmî duyuruları takip etmeniz en doğrusudur .

İade, İptal ve Bildirim Yükümlülükleri

İş yeri ya da unvan değişikliği olduğunda , söz konusu değişiklik en geç bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilir . Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde bir ay içinde Başkanlığa geri verilir . Eski kart geri verilmedikçe yeni başvuru işleme alınmaz .

Başkanlık kartı şu hâllerde iptal eder:

Kart sahibinin genel şartları taşımadığının veya bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması
Bağlı olunan medya kuruluşunun yönetmelikteki nitelikleri kaybetmesi
Kartın başka birine kullandırıldığının tespit edilmesi
Basın ahlak esaslarına aykırı davranışlar nedeniyle Komisyonun iptal kararı vermesi

Basın ahlak esaslarına aykırılık gerekçesiyle kartı iptal edilen kişiye , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden kart düzenlenmez . İhlalin ağırlığına göre Komisyon doğrudan iptal etmek yerine uyarı yoluna da gidebilir. Öte yandan resmî karta benzer kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Başkanlıkça suç duyurusunda bulunulur; bu kişilere soruşturma ya da kovuşturma tamamlanıncaya kadar kart düzenlenmez .

Özel Statüdeki Başvuranlar: Kamu Personeli ve Yayın Sahipleri

Kapsam, sahada çalışan gazetecilerden çok daha geniştir; yayın sahipleri, kamudaki enformasyon görevlileri ve medya alanındaki sendika ile dernek yöneticileri de karta başvurabilir. Bu başvuru sahiplerinde ayrı kurallar uygulanır.

Enformasyon Görevlileri

Kamu kurumlarının enformasyon hizmetlerinde görev yapan çalışanlar , enformasyon görevlisi olarak karta başvuru yapabilir . Beyannamenin üst yönetici tarafından imzalanması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının ibraz edilmesi zorunludur . Değerlendirmede Komisyon görevin gerçekten medya ile ilgili olup olmadığına dikkat eder ; sadece unvan tek başına yetmez .

İmtiyaz Sahipleri ve Yöneticiler

Süreli yayınların sahipleri veya tüzel kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları başvuru yapabilir. Bu kişilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları aranmaz ; fakat yaş, eğitim ve adli sicil gibi öteki şartlar aranmaya devam eder.

Meslek Örgütü Yöneticileri

Faaliyet alanları medya olmak kaydıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yöneticileri de kart alabilecekler arasında sayılmıştır . Öte yandan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart verilmez .

Kurumların Denetimdeki Sorumlulukları

İletişim Başkanlığı, verilen kartların hâlâ geçerli olup olmadığını belirli aralıklarla kontrol eder . İşveren kuruluşlar, Başkanlık talep ettiğinde kart sahibi personelin kimlik, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini gösteren onaylı listeyi sunmalıdır. İnceleme sırasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; bildirimi aksatan kuruluş sahibi uyarılır .

Başvurmadan Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler

Beyannameyi göndermeden önce şu maddeleri baştan sona kontrol etmeniz, gereksiz ret ve gecikmeleri önemli ölçüde azaltır :

18 yaşını doldurdum ve en az lise mezunuyum.
Adli sicilimde engel teşkil eden bir kayıt bulunmuyor.
Fikir işçisi sözleşmem var ve sigorta kaydım buna uygun.
En az altı aylık döneme ait imzalı haber ve içerik örneklerim hazır.
Yayın organımın yönetmelikteki nitelikleri taşıdığını teyit ettim.
Pozisyonum, yönetmelikteki unvan listesine uygun.
Önceki kartım iade edildi, iş değişikliği bildirimlerim tamam.

Bu maddelerden herhangi birinde tereddüt varsa , önce eksikliği tamamlayıp sonra başvurmak çok daha doğru bir yaklaşımdır . Çünkü ret alan bir başvuru tekrar başvurmaya engel olmasa da Komisyon takvimi nedeniyle ciddi zaman kaybettirir .

Ret Almamak İçin Kaçınılması Gereken Hatalar

Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , dikkatle giderilebilecek hatalardan kaynaklanır . Başvurularda sık rastlanan problemler ve çözüm yolları şunlardır :

Uygun olmayan sözleşme → Sözleşmenin 5953 kapsamında düzenlenmesini başvurudan önce sağlayın.
Yetersiz mesleki çalışma belgesi → En az altı aylık döneme yayılan, imzalı ve tarihli haber örneklerini yükleyin.
Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
Bir aydan uzun çalışma boşluğu → İş değiştirirken arayı bir ayı geçirmeyin; geçecekse serbest kart seçeneğini değerlendirin.
Değişikliği bildirmemek → Unvan ya da iş yeri değiştiğinde bir aylık süreyi kaçırmayın.
İade edilmeyen kart → Eski kart geri verilmeden yeni talep değerlendirilmez, iadeyi öncelikle tamamlayın.

Somut bir senaryo düşünelim: Yerel bir gazetede iki yıl çalışan bir muhabir , işinden ayrıldıktan iki ay sonra yeni bir kuruluşta göreve başlıyor. Arada bir aylık süre aşıldığı için süreklilik şartı ihlal edilmiş oluyor . Bu kişi işten ayrıldığı ilk ay içinde serbest kart için başvursaydı , bu sorunla karşılaşmayabilirdi.

İnternet Haber Siteleri İçin Basın Kartı: Yayıncıların Bilmesi Gerekenler

5187 sayılı Kanun'da 2022 yılında yapılan değişikliklerle internet haber siteleri süreli yayın olarak tanımlandı ve dijital yayıncıların gazetecileri de karta başvurma hakkı kazandı . Fakat her internet sitesi otomatik olarak bu hakka sahip değildir . Ekibinizin karta başvurabilmesi için şunlara dikkat etmeniz gerekir :

Beyanname verin: Sitenin yayına başlamadan önce Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname verilmesi ve alındı belgesinin Başkanlığa iletilmesi gerekir.
Şeffaf künye: Yayın sorumlularını gösteren künye sayfasını kolay erişilebilir yapın.
Kadro eşiği: Kart başvurusu için en az dört fikir işçisinin sigortalı olarak çalışması gerekir.
Özgünlük: Başka yayınlardan aynen alıntı yerine kendi haberlerinizi üretin; alıntılarda kaynak gösterin.
Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
Trafik ve okur: Komisyon tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayılarını da değerlendirdiği için okur kitlenizi düzenli büyütün.

Bir internet haber sitesi için bu şartların önemli bir kısmı , kullandığınız haber yazılımıyla doğrudan ilişkilidir . Mevzuata uygun künye, istikrarlı yayın ve izlenebilir okur verisi, site sahipleri için günlük işin bir parçası olmalıdır .

Sıkça Sorulan Sorular

Kart başvurusunda üniversite diploması şart mı?

Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak lise veya dengi okul mezuniyetini yeterli sayar ; yani lise mezunları da başvuru yapabilir . Bununla birlikte Komisyon mesleki çalışmalarınızı, eserlerinizi ve ödüllerinizi inceler; nitelikli iş örnekleri eğitim belgesi kadar önemlidir .

Basın kartı başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?

Mevzuatta belirli bir süre yazmaz. Başvurunuz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine girer . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için süreç dosyanın hangi toplantıya yetiştiğine göre değişir .

Bir kuruma bağlı olmadan kart alınabilir mi?

Bazı durumlarda evet. Serbest basın kartı, en az bir yıllık çalışma sonrası işinden ayrılıp süresinde başvuranlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere düzenlenir. Hiç kurumsal çalışma geçmişi olmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar açısından bu seçenek uygulanmaz.

Kişisel blog veya YouTube kanalı ile kart alınır mı?

Kendi adına yayın yapan içerik üreticileri, sadece bu yayınlara dayanarak başvuru şartlarını karşılayamaz. Kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri şart koşar . Ancak şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü unvanıyla çalışan biri karta başvurabilir .

Basın kartı başvurusu için ücret ödenir mi?

Mevzuat, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini belirtir . Ücretin miktarı ve tahsil şekli Başkanlıkça belirlenir ; bu yüzden son durumu başvuru sistemi veya resmî duyurulardan teyit etmelisiniz.

Basın kartı iptalinden sonra tekrar başvurulabilir mi?

Gerekçe ortadan kalkınca yeni bir başvuruda bulunulabilir. Yalnız basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart verilmez . Belirli suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki ilgili işlemler tamamlanmadıkça kart verilmez .

Yabancı gazeteciler Türkiye'de basın kartı alabilir mi?

Alabilirler. Görev alanına göre süreli veya geçici kart düzenlenir. Her iki kartta da çalışma izni, görevlendirme belgesi ve takdim mektubu aranır ; yabancı gazetecilere sürekli kart ve basın trafik kartı düzenlenmez .

Basın kartı; doğru türün seçilmesi, kişisel ve kurumsal şartların birlikte sağlanması ve belgelerin eksiksiz hazırlanmasıyla alınabilen resmî bir gazeteci kimliğidir. Beyannameyi doldurmadan önce sözleşme durumunuzu, işvereninizin kurumsal şartlarını ve altı aylık mesleki çalışma belgelerinizi kontrol etmeniz , ret riskini ciddi biçimde düşürür .

Kart türleri, sorgulama, yenileme ve reddedilme durumunda izlenecek yollar hakkında daha fazla bilgi için basın kartı rehberini ziyaret edebilirsiniz. Başvuru ve resmî işlemlerde daima İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; buradaki içerik genel bilgilendirme niteliğindedir ve avukat görüşünün yerini tutmaz.

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page

BASıN KARTı NASıL ALıNıR? ŞARTLAR, TüRLER VE BAşVURU REHBERI

Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi